สงครามยูเครน: ลาฟรอฟชี้ยูเครนไม่พร้อมเจรจา — รัสเซียเดินหน้าต่อ: ค่าบาทจะไปทางไหน?

สงครามยูเครนจะจบลงเมื่อไหร่? คำถามนี้วนอยู่ในหัวหลายคนมานานแล้ว เมื่อเดือนมกราคม 2024 คำตอบจากรัสเซียกลับชัดเจนและน่ากังวลใจอย่างยิ่ง

เซอร์เก ลาฟรอฟ รัฐมนตรีต่างประเทศรัสเซียประกาศกร้าวเมื่อวันที่ 25 มกราคม 2024 เขายืนยันว่ายูเครนยังไม่พร้อมเจรจา

ที่สำคัญกว่านั้นคือ รัสเซียจะเดินหน้าปฏิบัติการทางทหารต่อบนภาคพื้นดิน นี่ไม่ใช่แค่ข่าวต่างประเทศทั่วไป

แต่มันคือสัญญาณว่าความขัดแย้งนี้จะยังไม่จบง่ายๆ มันอาจส่งผลกระทบถึงกระเป๋าเงินเราโดยตรง

เกิดอะไรขึ้น

ลาฟรอฟพูดชัดเจนระหว่างการแถลงข่าวเมื่อวันที่ 25 มกราคม 2024 ยูเครนยังไม่มีท่าทีจะเจรจาอย่างจริงจัง

เขาเน้นย้ำว่าเป้าหมายของรัสเซียคือการ "ขจัดภัยคุกคาม" ที่มาจากยูเครน รัสเซียมองว่ายูเครนเป็นภัยต่อความมั่นคงของตนเอง

คำพูดนี้ตอกย้ำจุดยืนของรัสเซีย พวกเขาต้องการบรรลุเป้าหมายทางทหารก่อนพิจารณาการเจรจาใดๆ

นี่ไม่ใช่ครั้งแรกที่รัสเซียแสดงท่าทีแข็งกร้าว แต่ครั้งนี้มาพร้อมกับการยืนยันว่าจะเดินหน้าปฏิบัติการภาคพื้นดินต่อไป

นั่นหมายความว่าความรุนแรงในพื้นที่ยังคงดำเนินต่อไป โอกาสในการหยุดยิงดูจะเลือนลางลงไปอีก

ลาฟรอฟยังกล่าวถึงการสนับสนุนจากชาติตะวันตกให้ยูเครน รัสเซียมองว่าเป็นการยืดเยื้อความขัดแย้ง

เขาอ้างว่ายูเครนเป็นเครื่องมือของตะวันตกในการทำลายรัสเซีย การประกาศครั้งนี้เกิดขึ้นท่ามกลางความพยายามของนานาชาติที่จะผลักดันให้เกิดการเจรจาสันติภาพ

แต่รัสเซียกลับแสดงจุดยืนที่แข็งกร้าว ไม่ยอมอ่อนข้อต่อข้อเรียกร้องของยูเครนและพันธมิตรตะวันตก

นั่นทำให้สถานการณ์ในยูเครนยังคงตึงเครียด และความหวังในการยุติความขัดแย้งด้วยการทูตดูจะริบหรี่ลงไปอีก

การที่รัสเซียยืนยันจะเดินหน้าปฏิบัติการทางทหารต่อ แสดงให้เห็นว่าพวกเขาเชื่อมั่นในศักยภาพทางทหารของตนเอง

และไม่เห็นความจำเป็นที่จะต้องประนีประนอมในเวลานี้ สิ่งนี้สร้างความกังวลอย่างมากต่อประชาคมโลก

เพราะมันหมายถึงการสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินที่อาจเพิ่มขึ้นอีกมากในอนาคต

"Kyiv is not prepared for negotiations, and Russia will pursue its goals on the ground." — Sergei Lavrov, Russian Foreign Minister (อ้างอิง: Reuters, AP News)

ทำไมเรื่องนี้ถึงสำคัญ

ความขัดแย้งระหว่างรัสเซียและยูเครนเริ่มขึ้นตั้งแต่ปี 2014 มันทวีความรุนแรงขึ้นเมื่อรัสเซียรุกรานยูเครนเต็มรูปแบบในเดือนกุมภาพันธ์ 2022

ตลอดมามีการเจรจาหลายครั้ง แต่ไม่เคยสำเร็จ เพราะทั้งสองฝ่ายมีเงื่อนไขที่ต่างกันสุดขั้ว

ยูเครนยืนยันในอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนทั้งหมด รวมถึงไครเมียและดินแดนที่รัสเซียผนวกไป

แต่รัสเซียกลับมองว่าดินแดนเหล่านั้นเป็นส่วนหนึ่งของตนเองไปแล้ว พวกเขาต้องการให้ยูเครนยอมรับสถานะนี้

คำพูดของลาฟรอฟจึงเป็นเหมือนการย้ำว่ารัสเซียยังคงยึดมั่นในเป้าหมายเดิม ไม่ได้อ่อนข้อลงเลย

การที่รัสเซียยืนยันจะเดินหน้าปฏิบัติการทางทหารต่อ นั่นหมายความว่าความขัดแย้งนี้จะยืดเยื้อออกไปอีก

ผลที่ตามมาคือความไม่แน่นอนในตลาดโลกจะยังคงอยู่ ทั้งราคาน้ำมันและอาหารอาจผันผวนหนักขึ้น

ผู้เชี่ยวชาญหลายคนมองว่าการเจรจาคือทางออกเดียวที่ยั่งยืน แต่จุดยืนที่ต่างกันสุดขั้วทำให้การหาทางออกยากมาก

นักวิเคราะห์ทางทหารบางคนเชื่อว่ารัสเซียจะพยายามยึดครองดินแดนเพิ่ม เพื่อใช้เป็นอำนาจต่อรองในการเจรจาในอนาคต

สถานการณ์นี้ยังเร่งให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในระเบียบโลก ประเทศต่างๆ กำลังปรับตัว หาพันธมิตรใหม่ และเพิ่มงบประมาณป้องกันประเทศ

ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ทั่วโลกก็เพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

การยืดเยื้อของสถานการณ์ในยูเครนยังส่งผลกระทบต่อความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในวงกว้าง

มันทำให้เกิดการจัดระเบียบขั้วอำนาจใหม่ ทั้งในยุโรปและเอเชีย

ชาติตะวันตกยังคงให้การสนับสนุนยูเครนอย่างต่อเนื่อง ทั้งด้านการเงินและอาวุธ

แต่รัสเซียก็ยังคงได้รับแรงสนับสนุนจากบางประเทศ เช่น จีนและอินเดีย

นั่นทำให้ความขัดแย้งนี้ไม่ใช่แค่เรื่องของสองประเทศ แต่เป็นเกมอำนาจระดับโลก

ผลกระทบต่อห่วงโซ่อุปทานทั่วโลกก็เป็นอีกเรื่องที่น่ากังวล

การส่งออกสินค้าเกษตรจากยูเครนและรัสเซียยังคงหยุดชะงัก

นั่นทำให้ราคาอาหารโลกยังคงสูง และกระทบต่อความมั่นคงทางอาหารในหลายประเทศ

ความไม่แน่นอนนี้ยังส่งผลต่อการลงทุนและการเติบโตทางเศรษฐกิจทั่วโลก

บริษัทต่างๆ ชะลอการลงทุนขนาดใหญ่ เพราะมองไม่เห็นความชัดเจนในอนาคต

ความขัดแย้งที่ยืดเยื้อนี้ยังทำให้เกิดวิกฤตผู้ลี้ภัยครั้งใหญ่ที่สุดในยุโรปนับตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่สอง

ผู้คนหลายล้านคนต้องพลัดถิ่นฐาน และต้องการความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมอย่างเร่งด่วน

นี่คือโศกนาฏกรรมที่ส่งผลกระทบต่อชีวิตของผู้คนจำนวนมากอย่างแท้จริง

"ความแตกต่างอย่างมากระหว่างจุดยืนของทั้งสองฝ่าย ทำให้การบรรลุข้อตกลงเป็นเรื่องยากอย่างยิ่งในตอนนี้ และอาจนำไปสู่ความขัดแย้งที่ยืดเยื้อ." — ผู้เชี่ยวชาญด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ

คนไทยได้รับผลกระทบ

สำหรับประเทศไทย ผลกระทบที่เห็นได้ชัดคือราคาน้ำมันที่ยังคงทรงตัวในระดับสูง

ถ้าความขัดแย้งยืดเยื้อ การผลิตน้ำมันและก๊าซธรรมชาติในยุโรปตะวันออกจะยังคงหยุดชะงัก

นั่นหมายความว่าราคาพลังงานทั่วโลกไม่ลดลงง่ายๆ ค่าขนส่งสินค้าในไทยก็ยังแพงอยู่

ส่งผลให้สินค้าอุปโภคบริโภคหลายอย่างมีราคาสูงขึ้นตามไปด้วย โดยเฉพาะสินค้าที่ต้องนำเข้าหรือมีส่วนประกอบจากต่างประเทศ

เช่น ปุ๋ย อาหารสัตว์ และวัตถุดิบอุตสาหกรรม สิ่งเหล่านี้จะกระทบโดยตรงต่อต้นทุนการผลิตของธุรกิจไทย

อีกอย่างคือภาคการท่องเที่ยวของไทยอาจได้รับผลกระทบทางอ้อม นักท่องเที่ยวจากยุโรปและรัสเซียอาจลดลง

เพราะเศรษฐกิจในประเทศของพวกเขายังไม่ฟื้นตัวเต็มที่ ความไม่แน่นอนทางการเมืองก็ทำให้คนไม่กล้าเดินทางไกล

การลงทุนจากต่างชาติก็อาจชะลอตัวลงด้วย เพราะนักลงทุนมักหลีกเลี่ยงความเสี่ยงในช่วงเวลาแบบนี้

ค่าเงินบาทก็เป็นอีกปัจจัยที่ต้องจับตา ความไม่แน่นอนของเศรษฐกิจโลกมักทำให้เงินบาทอ่อนค่าลงเมื่อเทียบกับดอลลาร์สหรัฐฯ

นั่นหมายความว่าการนำเข้าสินค้าจะแพงขึ้น และอาจกระทบต่อหนี้ต่างประเทศของภาครัฐและเอกชน

ลองนึกภาพว่าถ้าค่าเงินบาทอ่อนค่าลง 2-3% จากระดับปัจจุบัน

นั่นจะทำให้ต้นทุนการนำเข้าน้ำมันและสินค้าทุนแพงขึ้นทันที

ผู้ประกอบการต้องแบกรับภาระเพิ่มขึ้น หรือผลักภาระไปที่ผู้บริโภค

ภาคการเกษตรของไทยก็ได้รับผลกระทบหนักจากราคาปุ๋ยที่สูงขึ้น

ปุ๋ยส่วนใหญ่นำเข้าจากต่างประเทศ โดยเฉพาะจากรัสเซียและเบลารุส

เมื่อแหล่งผลิตสำคัญมีปัญหา ต้นทุนการผลิตพืชผลทางการเกษตรก็สูงตาม

นั่นส่งผลให้ราคาอาหารในประเทศแพงขึ้น กระทบปากท้องคนไทยโดยตรง

ขณะเดียวกัน ภาคการส่งออกของไทยก็เผชิญความท้าทายเช่นกัน

แม้เงินบาทอ่อนค่าจะช่วยให้สินค้าไทยดูถูกลงในสายตาต่างชาติ

แต่ความต้องการสินค้าจากคู่ค้าหลักในยุโรปและสหรัฐฯ อาจลดลง

เพราะเศรษฐกิจของประเทศเหล่านั้นก็ได้รับผลกระทบจากความขัดแย้งนี้

การลงทุนโดยตรงจากต่างประเทศ (FDI) ก็อาจชะลอตัวลง

นักลงทุนต่างชาติอาจลังเลที่จะลงทุนในภูมิภาคที่ใกล้กับความขัดแย้ง

แม้ไทยจะอยู่ห่างไกล แต่ความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจโลกก็เป็นปัจจัยสำคัญ

นั่นหมายความว่าการสร้างงานและการเติบโตทางเศรษฐกิจของไทยอาจชะลอตัวลง

รัฐบาลไทยอาจต้องเตรียมมาตรการช่วยเหลือประชาชนและภาคธุรกิจ

เพื่อบรรเทาผลกระทบจากค่าครองชีพที่สูงขึ้น และความผันผวนทางเศรษฐกิจ

การพึ่งพาตนเองด้านพลังงานและอาหารอาจกลายเป็นวาระสำคัญยิ่งขึ้น

"ความผันผวนของราคาพลังงานและอาหารโลก จะส่งผลกระทบต่อค่าครองชีพของคนไทยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ และอาจฉุดรั้งการฟื้นตัวของเศรษฐกิจ." — นักเศรษฐศาสตร์ไทย

Lumiq มองว่า:

Consensus ทั่วไปบอกว่าการเจรจาคือทางออกเดียว แต่ณ เดือนมกราคม 2024 ยังไม่เห็นแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์

นักวิเคราะห์ส่วนใหญ่มักมองว่ารัสเซียกำลังรอจังหวะที่ยูเครนอ่อนแอลง

Lumiq มองต่างออกไป คำพูดของลาฟรอฟไม่ใช่แค่การย้ำจุดยืน แต่มันคือการส่งสัญญาณถึงตะวันตกโดยตรงว่ารัสเซียจะไม่ยอมอ่อนข้อ

พวกเขาต้องการให้ยูเครนและพันธมิตรยอมรับ "ข้อเท็จจริงใหม่" บนภาคพื้นดินก่อนที่จะคุยกัน

นี่คือเกมอำนาจที่รัสเซียกำลังเล่นเพื่อสร้าง leverage สูงสุด พวกเขากำลังใช้การรุกคืบทางทหารเป็นเครื่องมือต่อรอง

ไม่ใช่แค่การทำสงคราม แต่เป็นการสร้างอำนาจในเวทีโลก

รัสเซียต้องการแสดงให้เห็นว่าพวกเขาสามารถบรรลุเป้าหมายทางทหารได้

แม้จะเผชิญกับการคว่ำบาตรและการสนับสนุนยูเครนจากชาติตะวันตก

นั่นคือการส่งสารว่ารัสเซียจะไม่ยอมแพ้ และจะเดินหน้าตามแผนที่วางไว้

เป้าหมายคือการบีบให้ยูเครนและตะวันตกต้องยอมรับการเปลี่ยนแปลงทางภูมิรัฐศาสตร์ที่เกิดขึ้น

รัสเซียอาจมองว่าการยืดเยื้อความขัดแย้งจะทำให้ชาติตะวันตกเหนื่อยล้าและลดการสนับสนุนลงในที่สุด

ซึ่งจะทำให้รัสเซียมีอำนาจต่อรองที่เหนือกว่าเมื่อถึงเวลาเจรจาจริง

เราจะรู้ว่า Lumiq ถูกไหม: ถ้าภายใน 6-9 เดือนข้างหน้า รัสเซียยังคงรุกคืบในยูเครนได้ และตะวันตกยังไม่สามารถหาทางกดดันรัสเซียให้กลับมาโต๊ะเจรจาได้สำเร็จ นั่นจะยืนยันมุมมองของเรา

ตัวชี้วัดสำคัญคือการเปลี่ยนแปลงของแนวรบในยูเครน

รวมถึงท่าทีของชาติตะวันตกในการจัดหาอาวุธและเงินทุนให้ยูเครน

หากการสนับสนุนลดลง หรือรัสเซียยึดพื้นที่สำคัญเพิ่มได้

นั่นจะยิ่งตอกย้ำว่ารัสเซียกำลังใช้กลยุทธ์นี้อย่างได้ผล

"รัสเซียกำลังใช้การรุกคืบทางทหารเป็นเครื่องมือต่อรอง ไม่ใช่แค่การทำสงคราม แต่เป็นการสร้างอำนาจในเวทีโลก."

เจาะลึก: การเจรจาที่ไม่มีวันจบ?

ประวัติศาสตร์ของการเจรจาสันติภาพในความขัดแย้งนี้เต็มไปด้วยความล้มเหลว ตั้งแต่ข้อตกลงมินสก์ในปี 2014 และ 2015

ข้อตกลงเหล่านั้นไม่เคยนำไปปฏิบัติอย่างสมบูรณ์ อุปสรรคสำคัญคือความแตกต่างในเงื่อนไขพื้นฐาน

ยูเครนยืนยันในอธิปไตยและบูรณภาพแห่งดินแดนทั้งหมด รวมถึงไครเมียและดินแดนที่รัสเซียผนวกไป

รัสเซียกลับมองว่าดินแดนเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของตนเองแล้ว พวกเขาต้องการให้ยูเครนยอมรับสถานะนี้ ไม่มีฝ่ายใดยอมถอยจากจุดยืนหลักของตัวเอง

ผู้เชี่ยวชาญหลายคนเชื่อว่าสถานการณ์นี้อาจกลายเป็น "ความขัดแย้งแช่แข็ง" (frozen conflict) นั่นคือการสู้รบอาจลดลง แต่ไม่มีข้อตกลงสันติภาพที่แท้จริง

นี่จะทำให้ความไม่แน่นอนยังคงอยู่ และอาจปะทุขึ้นมาใหม่ได้ทุกเมื่อ การเจรจาจะเกิดขึ้นได้จริงก็ต่อเมื่อสถานการณ์ในสนามรบเปลี่ยนไปอย่างมีนัยสำคัญ

ข้อตกลงมินสก์ 1 และ 2 ที่ลงนามในปี 2014 และ 2015 ตามลำดับ

มีเป้าหมายเพื่อยุติการสู้รบในภูมิภาคดอนบาสของยูเครน

แต่ทั้งสองฝ่ายต่างกล่าวหาอีกฝ่ายว่าละเมิดข้อตกลงอยู่เสมอ

ยูเครนต้องการให้รัสเซียถอนทัพและคืนดินแดนทั้งหมดที่ยึดไป

รวมถึงไครเมียที่รัสเซียผนวกในปี 2014 และภูมิภาคที่ผนวกหลังปี 2022

แต่รัสเซียกลับยืนกรานว่าดินแดนเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของตนเองแล้ว

พวกเขาต้องการให้ยูเครนยอมรับ "ความเป็นจริงใหม่" นี้

นั่นทำให้การหาจุดร่วมในการเจรจาเป็นไปไม่ได้เลยในตอนนี้

แนวคิด "ความขัดแย้งแช่แข็ง" หมายถึงสถานการณ์ที่การสู้รบหลักยุติลง

แต่ไม่มีการลงนามในสนธิสัญญาสันติภาพอย่างเป็นทางการ

ความตึงเครียดจะยังคงอยู่ และอาจปะทุขึ้นมาใหม่ได้ทุกเมื่อ

ตัวอย่างเช่น ความขัดแย้งในทรานส์นีสเตรีย (มอลโดวา) หรืออับคาเซียและเซาท์ออสซีเชีย (จอร์เจีย)

สถานการณ์แบบนี้จะสร้างความไม่แน่นอนทางเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์ในระยะยาว

การลงทุนและการพัฒนาในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจะหยุดชะงัก

และประเทศเพื่อนบ้านก็ต้องเผชิญกับความเสี่ยงด้านความมั่นคงอย่างต่อเนื่อง

การเจรจาที่แท้จริงจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อมีฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งได้เปรียบอย่างเด็ดขาดในสนามรบ

หรือเมื่อทั้งสองฝ่ายหมดกำลังและยอมรับว่าไม่สามารถบรรลุเป้าหมายทางทหารได้

แต่ตอนนี้ยังไม่เห็นสัญญาณเหล่านั้นเลย การเจรจาอาจต้องใช้เวลานานหลายปี

และอาจต้องมีตัวกลางที่มีอิทธิพลอย่างแท้จริงเข้ามาช่วยไกล่เกลี่ย

"ตราบใดที่ทั้งสองฝ่ายยังคงเชื่อว่าพวกเขาสามารถบรรลุเป้าหมายทางทหารได้ การเจรจาที่แท้จริงก็ยังคงเป็นเรื่องยากที่จะเกิดขึ้น." — นักวิเคราะห์ด้านภูมิรัฐศาสตร์

สรุป

• ความขัดแย้งรัสเซีย-ยูเครนยังไม่จบง่ายๆ หลังลาฟรอฟยืนยันยูเครนไม่พร้อมเจรจาและรัสเซียจะเดินหน้าปฏิบัติการทางทหารต่อ
• สถานการณ์นี้ทำให้ความไม่แน่นอนในตลาดโลกยังคงอยู่ ส่งผลกระทบต่อราคาน้ำมันและสินค้า รวมถึงภาคท่องเที่ยวและส่งออกของไทย
• Lumiq มองว่านี่คือเกมอำนาจที่รัสเซียกำลังเล่น เพื่อสร้างอำนาจต่อรองในระยะยาว และบีบให้ยูเครนกับตะวันตกยอมรับ "ข้อเท็จจริงใหม่"
• การเจรจาสันติภาพยังคงเป็นเรื่องยาก เพราะจุดยืนของทั้งสองฝ่ายต่างกันสุดขั้ว และอาจนำไปสู่ "ความขัดแย้งแช่แข็ง"

เตรียมรับมือความผันผวนของตลาด และติดตามข่าวสารอย่างใกล้ชิด เพื่อวางแผนการเงินของคุณให้ดีที่สุด

⚠️ บทความนี้เป็นเพียงการนำเสนอข้อมูลข่าวสาร ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุนแต่อย่างใด